Een berekening hoeft niet ingewikkeld te zijn. Als u het verschil kent tussen de uitgangswaarde en het eindbedrag, kunt u elke berekeningsstap zelfstandig controleren.
De onderstaande rekenregels en formules zijn getoetst aan de actuele wet- en regelgeving voor 2026. Raadpleeg voor individuele fiscale beslissingen altijd de Belastingdienst of uw adviseur.
Wat is erfbelasting in Nederland?
Wanneer u vermogen erft van iemand die in Nederland woonde, betaalt u over het meerdere boven de wettelijke vrijstelling erfbelasting. De regels hiervoor zijn vastgelegd in de Successiewet 1956. De hoogte van het te betalen bedrag hangt van twee factoren af: uw verwantschap met de overledene en de totale waarde van uw erfdeel.
Voor directe partners en kinderen gelden de hoogste vrijstellingen en de laagste belastingtarieven. Nabestaanden ontvangen na het overlijden automatisch bericht van de Belastingdienst en hebben voor overlijdens in 2026 of later standaard 20 maanden de tijd om de aangifte erfbelasting in te dienen (voor overlijdens tot en met 2025 gold een termijn van 8 maanden).
Wettelijke vrijstellingen erfbelasting in 2026
Iedere erfgenaam heeft recht op een eigen belastingvrije voet. Over het bedrag onder deze drempel is nul euro belasting verschuldigd. Voor het fiscale jaar 2026 heeft de Belastingdienst de volgende officiële vrijstellingen vastgesteld:
| Relatie tot overledene | Vrijstelling 2026 | Toelichting & voorwaarden |
|---|---|---|
| Echtgenoot / Geregistreerd partner | € 828.035 | Huwelijk, geregistreerd partnerschap of notarieel samenlevingscontract (>6 mnd). Eventuele pensioenrechten worden deels verrekend (met behoud van minimale bodemvrijstelling). |
| Kind (eigen of aangenomen) | € 26.230 | Geldt voor ieder kind afzonderlijk. Ook van toepassing op stiefkinderen. |
| Kleinkind | € 26.230 | Gelijkgesteld aan het vrijstellingsbedrag voor kinderen, maar valt onder een hoger tarief. |
| Ouders | € 62.110 | Geldt gezamenlijk voor beide ouders samen, of voor de langstlevende ouder. |
| Overige verkrijgers (broer, zus, vriend) | € 2.769 | Standaard lage drempel voor erfgenamen buiten de eerste familiekring. |
Tarieven en belastingschijven in 2026
Is uw erfdeel groter dan uw vrijstelling? Dan betaalt u belasting over het restant volgens een tweeschijvensysteem. Het tarief stijgt naarmate de afstand in de stamboom toeneemt:
- Groep 1 (Partners en kinderen): 10% over de eerste € 158.669 boven de vrijstelling; 20% over het meerdere daarboven.
- Groep 1b (Kleinkinderen): 18% over de eerste € 158.669; 36% over het meerdere.
- Groep 2 (Broers, zussen, ouders en derden): 30% over de eerste € 158.669; 40% over het meerdere.
Drie concrete rekenvoorbeelden
Voorbeeld 1: Partner erft € 900.000
Trek de partnervrijstelling af van het erfdeel: € 900.000 − € 828.035 = € 71.965 belastbaar.
Omdat € 71.965 binnen de eerste schijf valt (tot € 158.669), geldt het tarief van 10%.
Berekening belasting: € 71.965 × 10% = € 7.196,50.
Voorbeeld 2: Kind erft € 75.000
Trek de kindvrijstelling af: € 75.000 − € 26.230 = € 48.770 belastbaar.
Het bedrag valt volledig in schijf 1 (10%): € 48.770 × 10% = € 4.877,00.
Netto erfdeel na belasting: € 75.000 − € 4.877,00 = € 70.123,00.
Voorbeeld 3: Kind erft € 250.000 (overschrijding schijf 1)
Belastbare som na vrijstelling: € 250.000 − € 26.230 = € 223.770.
Schijf 1 (eerste € 158.669 @ 10%): € 158.669 × 10% = € 15.866,90.
Schijf 2 (resterende € 65.101 @ 20%): € 65.101 × 20% = € 13.020,20.
Totale erfbelasting: € 15.866,90 + € 13.020,20 = € 28.887,10.
Gebruik onze gevalideerde rekenmodule met de officiële tarieven en vrijstellingen van 2026.
Veelgemaakte denkfouten bij erfbelasting
In de praktijk ontstaan vaak onnodige fiscale missers:
- WOZ-waarde van de eigen woning: Bij het erven van een woning mag voor de erfbelasting worden gekozen tussen de WOZ-waarde van het kalenderjaar van overlijden óf het daaropvolgende kalenderjaar. Kies altijd de laagste waarde.
- De 180-dagenregeling: Schenkingen die de overledene binnen 180 dagen vóór overlijden heeft gedaan, worden voor de erfbelasting beschouwd als onderdeel van de erfenis. Reeds betaalde schenkbelasting wordt hierop wel in mindering gebracht.
- Wettelijke verdeling en kindsdelen: Wanneer een langstlevende ouder de hele erfenis behoudt, krijgen de kinderen een niet-opeisbare geldvordering. De ouder moet de erfbelasting over de kindsdelen vaak direct voorschieten.
Veelgestelde vragen over erfbelasting
Wanneer moet de aangifte erfbelasting worden ingediend?
Voor overlijdens vanaf 1 januari 2026 moet de aangifte binnen 20 maanden na de overlijdensdatum worden ingediend bij de Belastingdienst (voor overlijdens in 2025 of eerder gold een termijn van 8 maanden). Lukt dit niet, vraag dan vóór het verstrijken van de termijn digitaal uitstel aan om belastingrente te beperken.
Moet een kind belasting betalen over een niet-opeisbare vordering?
Ja, over de waarde van de vordering is erfbelasting verschuldigd. Volgens de wet moet de langstlevende ouder deze belasting namens het kind voldoen, tenzij in een testament anders is bepaald.
Wettelijke bronnen & verantwoording
Tarieven en vrijstellingen zijn gebaseerd op de Successiewet 1956, de artikelen 24, 32 en de officiële tariefpublicaties van de Belastingdienst voor het belastingjaar 2026. Bekijk ook onze toelichting in de rekenmethodologie en het overzicht in de categorie Btw & Belastingen.